Zelfstandige in bijberoep

Word zelfstandige in bijberoep: 5 stappen  

Starten in bijberoep is op vlak van administratie en formaliteiten gelijkaardig aan starten als zelfstandige in hoofdberoep. Je volgt deze 5 stappen:  

• Bereid je grondig voor 
• Kies het juiste statuut 
• Vraag je ondernemingsnummer aan bij het Securex Ondernemingsloket 
• Sluit je aan als zelfstandige bij het Securex Sociaal Verzekeringsfonds 
• Breng je administratie in orde

Start je eigen zaak

Belangrijk: je kiest niet zelf je statuut. Er zijn een aantal voorwaarden verbonden aan of je effectief start in bijberoep of in hoofdberoep. Hieronder lichten we die voorwaarden verder toe.

🟠 Liever meteen samen kijken naar je statuut?

Zelfstandige in bijberoep: voorwaarden  

Om te starten als zelfstandige in bijberoep, moet je voldoen aan 1 van deze 5 voorwaarden: 

1. Je bent werknemer in hoofdberoep en werkt meer dan 50 procent
2. Je krijgt een ziekte- of invaliditeitsuitkering
3. Je bent werkzoekende
4. Je volgt een IBO-opleiding
5. Je bent op pensioen

🟠 Wil je zeker zijn dat je aan de voorwaarden voldoet?

1. Werknemer in hoofdberoep

Wil je als werknemer een bijberoep starten, dan zijn er specifieke voorwaarden naargelang je statuut in het hoofdberoep.  

Als bediende:  

• Je werkt momenteel minstens halftijds bij je huidige werkgever 

Als interim:  

• Je werkt minstens 235 uren per kwartaal

Als ambtenaar: 

• Je bent minstens 50 procent tewerkgesteld, waarbij je activiteit ten minste over 8 maanden of 200 dagen loopt
• Je hebt de uitdrukkelijke toestemming van je werkgever nodig 

Als leerkracht: 

• Je voert als statutair lesgevend personeelslid minstens 60 procent van een voltijdse functie uit. 
• Ben je (nog) niet vast benoemd? Dan volstaat 50 procent

2. Ziekte- of invaliditeitsuitkering   

Krijg je een ziekte- of invaliditeitsuitkering? Dan kan je nog altijd starten als zelfstandige in bijberoep als je arbeidsongeschiktheid minstens 50 procent bedraagt. Je hebt daarvoor wel de toelating van de adviserende arts nodig.  

Opgelet: de ontvangen ziekte-of invaliditeitsuitkering moet ook minstens gelijk zijn aan het minimumpensioen van een alleenstaande zelfstandige.

3. Werkzoekende     

Wil je als werkloze starten in bijberoep in de artistieke sector? Dan kan dat zonder dat je je uitkering verliest.  

Start je niet in de artistieke sector? Dan kan je gebruik maken van de ‘Springplank naar zelfstandige’ om langer je werkloosheidsuitkering te behouden. Je start dan gedurende 12 maanden als zelfstandige in bijberoep met behoud van je werkloosheidsvergoeding. Zo kan je met een gerust gemoed een eigen zaak beginnen. 

4. Individuele beroepsopleiding (IBO)    

Wanneer je een individuele beroepsopleiding (IBO) volgt, kan je ook starten in bijberoep. 

Opgelet. Ontvang je een productiviteitspremie en eventueel een opleidingsuitkering in de plaats van een werkloosheidsuitkering? Dan start je automatisch als zelfstandige in hoofdberoep.

5. Op pensioen

Tijdens je pensioen mag je nog bijverdienen. Hoeveel je nog mag bijverdienen, hangt af van een aantal elementen zoals je leeftijd, beroepsloopbaan en het soort pensioen dat je ontvangt.  

Zelfstandige in bijberoep: kosten

In bijberoep heb je min of meer dezelfde kosten om te starten als een zelfstandige dan in hoofdberoep.

Mocht je starten met een vennootschap, dan sta je wel voor een pak meer kosten, maar dit is eerder uitzonderlijk voor een zelfstandige in bijberoep. 

📎 Tip: Lees meer over de kosten bij het oprichten van een vennootschap

Opstartkosten als zelfstandige in bijberoep 

Het grootste deel van de kosten gaan naar de oprichting van je zaak. Dat doe je door een inschrijving bij de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO). Dit gebeurt door het Securex Ondernemingsloket en kost 111,50 euro (geen btw van toepassing).  

📎 Tip: In sommige steden betaalt de stad je inschrijving in de KBO terug. De moeite waard om te checken met jouw stadsbestuur!

Een andere opstartkost is je btw-nummer activeren. Dit gebeurt ook door het Securex Ondernemingsloket en kost 60 euro (excl. btw).

Belangrijk: niet iedereen heeft een btw-nummer nodig. Medische beroepen bijvoorbeeld niet. 
🟠 De experten van het Ondernemingsloket checken dit voor jou

Sociale bijdragen in bijberoep  

Ook als zelfstandige in bijberoep betaal je sociale bijdragen. Die zijn echter een pak lager dan indien je zou starten in hoofdberoep. Dit omdat je vooral via je werkgever of ander hoofdinkomen bijdraagt aan de sociale zekerheid. 

Je betaalt je sociale bijdragen per kwartaal, dus vier keer op een jaar. Aangezien je in het eerste jaar nog geen omzetcijfers kan voorleggen, betaal je een 'forfaitaire minimumbijdrage' van 100,39 euro per kwartaal. 

Lees meer over sociale bijdragen voor startende zelfstandigen

Je materiaal  

Voor het ene bijberoep heb je meer materiaal nodig dan voor het andere. Je materiaal moet je zelf aanschaffen, maar kan je ook aftrekken van je belastingen.  

Aftrekbare beroepskosten in bijberoep  

In bijberoep kiezen de meeste starters voor een eenmanszaak. Logisch, want die is snel en goedkoop op te richten. Maar daar zit ook een belangrijk fiscaal gevolg. 

De winst uit je bijberoep wordt namelijk opgeteld bij je inkomsten uit je hoofdberoep. Daardoor kom je al snel in de hogere belastingschijven terecht, tot 45 of 50 procent. 

Daarom is het belangrijk om onkosten te maken bij het uitvoeren van je bijberoep, zoals de aankoop van je materiaal. Zo laat je jouw winst zakken en betaal je minder belastingen.

Let wel, kosten aftrekken heeft alleen zin als je voldoende winst maakt. Zonder winst valt er weinig te optimaliseren. 

Boekhouding 

Voor je boekhouding kan je samenwerken met een boekhouder, maar dat is niet verplicht. Veel hangt af van het aantal klanten dat je hebt, en hoe ingewikkeld je facturatieproces is. En misschien ook van hoe administratief georganiseerd je zelf bent. Reken op een paar honderd euro op jaarbasis. De prijs van boekhouders verschilt, dus vraag verschillende offertes op.  

📎 Tip. Er bestaan heel wat handige apps om het overzicht over je boekhouding te bewaren.

Belangrijk. Sinds 1 januari 2026 is het verplicht om alle inkomende en uitgaande facturen tussen btw-plichtige bedrijven elektronische uit te wisselen. E-facturatie heet dat.  

Verzekeringen  

Er bestaan verplichte en niet-verplichte verzekeringen voor zelfstandigen, afhankelijk van je activiteit.  

Sommige zelfstandigen in bijberoep hebben daarnaast nog extra verzekeringen nodig. Is je zaak bijvoorbeeld in een pand gevestigd? Dan moet je verplicht een brandverzekering afsluiten. Ook voor dure machines speel je beter op zeker. Je Securex expert kan je alvast vertellen welke verzekeringen voor jou een must zijn.

Btw en btw-vrijstelling als zelfstandige in bijberoep 

In theorie moet iedere zelfstandige btw aanrekenen of betalen, of je nu zelfstandige in bijberoep of hoofdberoep bent. Het voordeel als zelfstandige is dat je eigenlijk niet echt btw betaalt.  Je klanten betalen btw aan jou en dat bedrag stort je op regelmatige tijdstippen door aan de btw-administratie, waarbij je de btw die je zelf moest betalen op aankopen mag aftrekken. Zo is het voor jou een nul operatie. 

Als zelfstandige in bijberoep is dat de kans groot is dat je gebruik kan maken van de btw-vrijstelling. Je mag zo’n vrijstelling aanvragen als je op jaarbasis een omzet lager dan 25.000 euro realiseert.

Het voordeel is dat je klanten geen btw meer hoeft aan te rekenen, en je dus ook geen btw meer hoeft door te storten. Dat scheelt een pak administratie. Het nadeel daarentegen is dat je wel btw betaalt op je eigen aankopen omdat je die niet kan inbrengen. Daarnaast moet je ook elk jaar uiterlijk tegen 31 maart een lijst van je btw-plichtige klanten opstellen en indienen (jaarlijkse klantenlisting). 

Overschrijd je de drempel van 25.000 euro omzet op jaarbasis, dan verlies je sowieso de vrijstelling en moet je btw aanrekenen. Verlies dit dus niet uit het oog. 

Voordelen zelfstandige in bijberoep  

Je eigen zaak starten in bijberoep is een veilige manier om geld te verdienen met je passie. De kosten en administratie vallen goed mee. Zeker als je een eenmanszaak hebt die vrijgesteld is van btw.  De drempel om te starten is dus heel laag.

Afhankelijk van wat je precies gaat doen, loop je misschien meer risico. Gelukkig heb je jouw hoofdberoep nog om op terug te vallen. En iedere kans die je waagt, zijn waardevolle lessen om te groeien als ondernemer.