Is een financieel plan verplicht?
Start je een eenmanszaak op? Dan ben je niet verplicht een financieel plan op te stellen. Toch loont het vaak de moeite. Want een financieel plan is een houvast voor jou als ondernemer. Het geeft je een inzicht in je voorziene uitgaven en inkomsten (verwachte resultatenrekening). En in je investeringen en middelen om die te financieren (verwachte balans).
Financieel plan bij een vennootschap verplicht?
Kies je voor een vennootschap, dan ben je meestal verplicht om een financieel plan op te stellen. Enkel bij de maatschap is het niet verplicht. In je plan verantwoord je het opstartkapitaal. Een financieel plan laat de overheid toe om te oordelen of je wel voldoende middelen voorzag om je eerste twee jaren te overbruggen.
Indien je zaak failliet gaat binnen de 3 jaar en je had onvoldoende kapitaal voorzien, dan kan je aansprakelijk gesteld worden en verlies je bijvoorbeeld de bescherming die je vennootschap anders biedt. Dit heet de oprichtersaansprakelijkheid en mag je zeker niet over het hoofd zien.
Wat is een financieel plan precies?
Als je start met ondernemen, werk je vaak ook een ondernemingsplan uit. Het financieel plan is daar dan een belangrijk onderdeel van. Zoals gezegd is het een middel om de investeringen, financiële middelen, verwachte uitgaven en inkomsten van de eerste jaren in kaart te brengen. Zo zie je:
- Of je onderneming levensvatbaar is
- Of het rendabel is
- Welke financiële risico’s je mogelijks loopt
Je financieel plan is gebaseerd op verschillende gegevens, zoals je doelstellingen, de marktgegevens, je gekozen producten en/of diensten en de te verwachten personeelsbehoeften. Beschouw het als een gps voor je zaak: een financieel plan laat je toe na te gaan of je op koers zit.
Het is zeker mogelijk dat bij het schrijven van je plannen blijkt dat jij je idee zal moeten bijsturen, omdat het anders niet levensvatbaar is. Dat is niet tof, maar daar kom je liever achter ofwel voor je start ofwel nog in de opstartfase, zodat je het nog kan corrigeren.
Tip: Op zoek naar startkapitaal? Met een goed onderbouwd financieel plan heb je een veel betere uitgangspositie bij onderhandelingen met de bank of met potentiële investeerders.
Hoe een financieel plan opstellen?
Een financieel plan opstellen begint met een realistische inschatting van wat je nodig hebt om je zaak te starten en hoeveel je onderneming de komende jaren kan opbrengen. Verzamel daarom eerst informatie over je investeringen, vaste en variabele kosten, verwachte omzet en beschikbare financiering. Werk bij voorkeur met verschillende scenario’s, zodat je ook weet wat er gebeurt wanneer je inkomsten lager of je kosten hoger uitvallen dan verwacht.
Een volledig financieel plan bestaat doorgaans uit de volgende onderdelen:
1. Een overzicht van je startinvesteringen
Breng alle uitgaven in kaart die nodig zijn voordat je met je activiteit kan beginnen. Denk bijvoorbeeld aan materiaal, machines, een voertuig, een website, een handelsruimte, een eerste voorraad en eventuele advies- of oprichtingskosten.
Maak daarbij een onderscheid tussen eenmalige investeringen en kosten die regelmatig terugkomen.
2. Een financieringsplan
Bereken vervolgens hoe je deze investeringen financiert. Hoeveel eigen middelen kan je inbrengen? Heb je daarnaast een lening, investeerder of andere externe financiering nodig?
Controleer of je niet alleen voldoende middelen hebt voor je investeringen, maar ook om de eerste maanden van je onderneming te overbruggen.
3. Een inschatting van je omzet
Schat zo concreet mogelijk in hoeveel producten of diensten je verwacht te verkopen en tegen welke prijs. Baseer je berekening waar mogelijk op marktgegevens, prijzen van concurrenten, het aantal klanten dat je kan bedienen en de capaciteit van je onderneming.
Vermijd dat je alleen van een gewenst omzetbedrag vertrekt. Leg ook uit op welke aannames je voorspelling gebaseerd is.
4. Een overzicht van je kosten
Neem zowel je vaste als variabele kosten op. Vaste kosten, zoals huur, verzekeringen en software, veranderen meestal weinig wanneer je omzet stijgt of daalt. Variabele kosten, zoals grondstoffen, verpakkingen of onderaannemers, evolueren wel mee met je verkoop.
Vergeet ook je sociale bijdragen, belastingen en je eigen vergoeding als ondernemer niet.
5. Een resultatenprognose
In de verwachte resultatenrekening vergelijk je je omzet met je kosten. Zo zie je of en vanaf wanneer je onderneming winstgevend kan worden.
Bereken ook hoeveel omzet je minimaal nodig hebt om al je kosten te dekken. Dat is je break-evenpunt.
6. Een cashflow- of liquiditeitsplanning
Een onderneming kan winstgevend zijn en toch betalingsproblemen krijgen. In een liquiditeitsplanning bekijk je daarom per maand wanneer inkomsten daadwerkelijk binnenkomen en wanneer je uitgaven moet betalen.
Hou bijvoorbeeld rekening met betalingstermijnen van klanten, btw-afrekeningen, belastingen, aflossingen en grotere aankopen. Zo merk je mogelijke geldtekorten tijdig op.
Werk verschillende scenario’s uit
Cijfers blijven voorspellingen. Maak daarom naast een realistisch scenario ook een voorzichtig scenario waarin je omzet lager ligt of bepaalde kosten hoger uitvallen. Zo krijg je een beter beeld van de financiële risico’s en weet je hoeveel reserve je nodig hebt.
Je kan zelf een eerste financieel plan opstellen, maar laat je berekeningen bij voorkeur nakijken door een boekhouder of accountant. Die helpt je om je aannames te beoordelen, ontbrekende kosten op te sporen en je plan correct uit te werken.
Financieel plan opstellen: waar moet je op letten?
Je financieel plan moet minimum over twee jaar lopen, maar in de praktijk is dat vaak drie jaar zodat het overeenkomt met de duur van de oprichtersaansprakelijkheid.
- Omschrijf nauwkeurig je geplande activiteiten. Zeg bijvoorbeeld niet gewoon ‘schrijnwerker’, maar leg uit welke meubels je maakt en of je ze bij klanten installeert.
- Leg uit hoe jij je zaak financiert. Wat is je eigen inbreng, wie zorgt er voor externe middelen en aan welke voorwaarden of waarborgen.
- Maak een balans van je activa van bij de start van je zaak, na het eerste jaar en na het tweede jaar.
- Voorzie een resultatenrekening waarin je een schatting maakt van de winst.
- Begroot je verwachte inkomsten en uitgaven zodat je zicht hebt op je cashflow.
- Leg duidelijk uit waarom je koos voor de hypotheses in je financieel plan. Waarom denk je dat deze zullen kloppen?
