Auteursrechten en verloning: betekenis, fiscaliteit & voordelen

Wat zijn auteursrechten?

Inkomsten uit auteursrechten zijn inkomsten uit de overdracht of licentieverlening van de gebruiksrechten op een creatief werk door de oorspronkelijke eigenaar, zijn erfgenamen of legatarissen van auteursrechten,  inclusief naburige rechten en wettelijk voorgeschreven, verplichte licenties. 

De rechten omvatten:

• Originele literaire of artistieke werken
• Uitvoeringen van uitvoerende kunstenaars (naburige rechten)

Vanaf 1 januari 2023 komen enkel inkomsten uit de effectieve exploitatie of het daadwerkelijke gebruik van een literair of artistiek werk nog in aanmerking voor het gunstige fiscale regime.

Omdat auteursrechten als roerende inkomsten worden beschouwd, worden ze belast tegen een gunstig tarief van 15%, tot een plafond van 77.220 euro (inkomstenjaar 2026). Alles boven dat bedrag wordt beschouwd als beroepsinkomen en belast aan de gewone progressieve tarieven.

Wie komt in aanmerking voor auteursrechten?

Sinds 2023 is het toepassingsgebied van het auteursrecht beperkt tot houders van een kunstwerkattest. Als de auteur van een beschermd werk niet over zo’n attest beschikt, moet die nu het auteursrecht overdragen of in licentie geven aan een derde met het oog op mededeling aan het publiek, openbare uitvoering of reproductie.

Tot eind 2022 werd het begrip auteursrechten in de praktijk ruimer toegepast. Daardoor maakten ook andere beroepsgroepen gebruik van het gunstige regime, zoals architecten, marketeers, fotografen en journalisten. Met de hervorming van 2023 werd het toepassingsgebied duidelijk beperkt. Verschillende sectoren die vroeger gebruikmaakten van auteursrechten, vallen sindsdien buiten het regime.

Begin 2026 verscheen wel een wetsontwerp dat de herintegratie van de IT-sector voorziet, onder meer voor ontwikkelaars en makers van software. Omdat het nog om een ontwerptekst gaat, is voorzichtigheid voorlopig nog aangewezen.

Plafonds en beperkingen van het fiscaal regime  

Naast het absolute plafond van 77.220 euro voor inkomstenjaar 2026 gelden nog twee bijkomende beperkingen:

1. De vergoeding voor de overdracht van auteursrechten mag niet hoger zijn dan een bepaald percentage van de totale vergoeding, inclusief de vergoeding voor de geleverde prestaties. Voor 2026 bedraagt dat maximum 30%. Het deel boven die grens wordt door de fiscus beschouwd als beroepsinkomen.
2. Het gemiddelde van je inkomsten uit de overdracht van auteursrechten of licentiekosten over de laatste 4 jaar (vóór de toepassing van het plafond en het percentage) mag niet hoger liggen dan het absolute maximum van € 77.220 (bedrag voor 2026)

Hoe integreer je auteursrechten in een arbeidsovereenkomst?

Wil je auteursrechten gebruiken als vorm van alternatief verlonen? Dan is het belangrijk om de afspraken tussen werkgever en werknemer correct vast te leggen.

Het belangrijkste is om zeker de overdracht van auteursrechten van werknemer naar werkgever goed vast te leggen. Hierdoor ontvang je de auteursrechten als werkgever en kan je dus vrij beschikken over de creaties van je werknemer. Leg je de overdracht niet op papier vast, dan blijven de rechten bij je werknemer. 

Belangrijke stappen en het voorbeeld hieronder:

1. Breng de activiteiten in kaart waarbij werknemers auteursrechtelijke werken creëren 
2. Bepaal het creativiteitsratio: hoeveel tijd gaat naar creatieve vs. niet-creatieve taken?
3. Kies de vergoedingsmethode
4. Stel een cessie-contract op waarin je expliciet de overdracht of licentie van auteursrecht voorziet en een specifieke vergoeding afspreekt: 
   - Ofwel voeg je individueel een clausule toe aan de arbeidsovereenkomst
   - Ofwel regel je de overdracht collectief via een addendum in het arbeidsreglement, van toepassing op meerdere werknemers
   
   Tip: Zorg dan dat je de wettelijke wijzigingsprocedure volgt voor werknemers die al in dienst zijn, en dat je kan aantonen dat zij hierover correct geïnformeerd werden.
5. Verwerk de vergoeding van auteursrechten in je payroll:
   - Berekening van de vergoeding
   - Aangifte van de roerende voorheffing 
   - Opmaak van de fiche 281.45

Opgelet voor fiscale risico’s

De fiscus kan onder meer kijken naar:

• De verhouding tussen loon en auteursrechten
• De realiteit van de creatieve prestaties
• De effectieve exploitatie of het gebruik van de werken

Wil je meer rechtszekerheid? Dan kan een fiscale ruling aangewezen zijn.

Voorbeeld: verloning met en zonder auteursrechten

Vergelijken we een bruto maandloon van 4.000 euro zonder en met auteursrechten, dan zie je snel het mogelijke netto voordeel.

De overheid voorziet voor inkomstenjaar 2026 ook een systeem van forfaitaire kosten:

• 50% op de inkomensschijf van 0 tot 20.590 euro
• 25% op de inkomensschijf van 20.590,01 euro tot 41.180 euro

Boven 41.180 euro zijn geen forfaitaire beroepskosten meer aftrekbaar.

In dit voorbeeld wordt op de 800 euro auteursrechten eerst een forfaitaire kost van 50% toegepast. De roerende voorheffing van 15% wordt dus berekend op de helft van het belastbare bedrag.

Zo houdt je werknemer op het einde van de maand netto 402,59 euro, of ongeveer 15%, meer over.

Fiscale gevolgen en verplichtingen 

Auteursrechten zijn een fiscaal interessante vorm van bijkomende verloning, omdat een deel van de vergoeding belast wordt aan 15% roerende voorheffing. Dat is voordeliger dan de gewone bedrijfsvoorheffing, maar tegelijk ook een punt waar de fiscus streng op toeziet.

Ons advies: zorg vanaf de start voor een volledig en goed onderbouwd dossier.

Wat betekent dat voor jou?

• Zorg voor een onderbouwd dossier, bijvoorbeeld met de steun van Securex. Dan voorkom je dat je na een vraag van de fiscale administratie op 1 maand tijd alle informatie moet verzamelen
• Wat heb je nodig?
  • De schriftelijke overeenkomst met betrekking tot de overdracht van auteursrechten
  • Een gedetailleerde berekening van het verloningsmechanisme
  • Bewijs van het  gecreëerde beschermde werk

Om  werknemers te helpen bij hun aangifteplicht in de personenbelasting, ben je als werkgever sinds 1 januari 2022 verplicht om een fiscale fiche op te make.n Voor inkomsten uit auteursrechten gaat het om fiche 281.45 en de samenvattende opgave 325.45.

Auteursrechten invoeren samen met Securex

Werk je samen met Securex, dan kan je rekenen op:

• Correcte documentatie en modelcontracten
• Een nauwkeurige berekening van het maximaal toelaatbare bedrag

Verder heb je 2 opties:

• Met ruling voor maximale rechtszekerheid
• Zonder ruling voor een snellere opstart

Als je kiest voor een ruling, dan nemen wij het volledige traject voor onze rekening. Hou rekening met een doorlooptijd van ongeveer 3 tot 6 maanden tussen het eerste gesprek en de implementatie in je payroll.