Het gemeen recht
Krachtens artikel 34 van de wet van 12 april 1965 betreffende de bescherming van het loon der werknemers is het hoofdstuk betreffende de loonoverdracht in principe niet van toepassing wanneer de overdracht wordt vastgesteld bij authentieke akte.
In deze regeling beschikt de werknemer dus niet over de verzetprocedure voorzien in de artikelen 28 en 29 van deze wet. De overdracht kan tegenstelbaar worden gemaakt aan de werkgever door de kennisgeving van de authentieke akte, zonder dat een voorafgaande bekrachtiging door de vrederechter vereist is.
1. Kennisgeving aan de werkgever
Wanneer artikel 34 van de wet van 12 april 1965 daadwerkelijk van toepassing is, moet de authentieke akte ter kennis worden gebracht van de werkgever, die de overgedragen schuldenaar is.
De kennisgeving kan gebeuren bij gerechtsdeurwaardersexploot of per aangetekende of gewone zending, overeenkomstig de modaliteiten die zijn toegelaten om de overdracht tegenstelbaar te maken aan de werkgever.
Door deze kennisgeving kan de overnemende schuldeiser de werkgever verzoeken de voor overdracht vatbare bedragen in te houden en deze, binnen de grenzen van de overdracht en van de opeisbare bedragen, aan de schuldeiser te betalen.
De werkgever moet evenwel nagaan dat de kennisgeving daadwerkelijk betrekking heeft op een geldige loonoverdracht en dat zij de gegevens bevat die noodzakelijk zijn voor de uitvoering ervan.
Vermelding betreffende kinderen ten laste
De authentieke akte moet, op straffe van nietigheid, vermelden dat de werknemer werd geïnformeerd over het mechanisme van de verhoging wegens kinderen ten laste en dat de notaris hem het aangifteformulier betreffende kinderen ten laste heeft overhandigd.
Deze vereiste geldt voor de bij authentieke akte vastgestelde overdracht in de regeling waarop artikel 34 van toepassing is.
2. Bericht aan het Centraal Bestand van berichten
Ten vroegste op de dag waarop de kopie van de kennisgeving aan de werkgever wordt verzonden, stuurt de instrumenterende gerechtsdeurwaarder, op verzoek van de overnemende schuldeiser en onder diens verantwoordelijkheid, een bericht van overdracht naar het Centraal Bestand van berichten van beslag, delegatie, overdracht en collectieve schuldenregeling.
Dit bericht vermeldt onder meer:
- De identiteit en het adres van de overnemende schuldeiser
- In voorkomend geval, zijn benaming, rechtsvorm en maatschappelijke zetel
- De geboortedatum van de natuurlijke persoon-schuldeiser of zijn ondernemingsnummer, naargelang het geval
- De identiteit, het adres en de geboortedatum van de overdragende werknemer
- De identiteit en het adres van de werkgever of, indien het een rechtspersoon betreft, zijn benaming, rechtsvorm en maatschappelijke zetel
- Het bedrag van het opeisbare saldo van de schuldvordering van de overnemende schuldeiser
- In voorkomend geval, de vermelding van een verzet en het beschikkend gedeelte van de daaropvolgende rechterlijke beslissing.
Dit bericht dient onder meer om de openbaarmaking van de overdracht te verzekeren en de rang ervan te bepalen in geval van samenloop met andere schuldeisers.
3. Geen verzet in de regeling van het gemeen recht
Wanneer de overdracht daadwerkelijk onder artikel 34 van de wet van 12 april 1965 valt, kan de werknemer geen gebruik maken van de verzetprocedure voorzien in de artikelen 28 en 29 van deze wet.
Een aan de werkgever gericht verzet schorst de uitvoering van de overdracht dus niet op zichzelf.
De werknemer kan de overdracht evenwel gerechtelijk betwisten, met name wanneer hij betwist:
- Het bestaan of de geldigheid van de authentieke akte
- Het bedrag van de schuldvordering
- Het opeisbare karakter van de schuld
- De draagwijdte van de overdracht
- Of de regelmatigheid van de tenuitvoerlegging ervan.
De bevoegde rechter hangt af van de aard van de betwisting. Een betwisting betreffende de geldigheid of het bestaan van de verbintenis kan aan de bodemrechter worden voorgelegd. Een verzoek tot het verkrijgen van betalingstermijnen of uitstel van betaling behoort tot de bevoegdheid van de beslagrechter.
4. Verzoek om betalingstermijnen
Zelfs wanneer een schuld is vastgesteld bij authentieke akte, kan de rechter, onder de voorwaarden voorzien in het Burgerlijk Wetboek, gematigde betalingstermijnen toestaan en de vervolgingen schorsen.
Deze mogelijkheid is thans geregeld in artikel 5.201 van het Burgerlijk Wetboek, dat het vroegere artikel 1244 van het Burgerlijk Wetboek heeft vervangen.
Uitzondering: hypothecair krediet dat onder Boek VII WER valt
De analyse is anders wanneer de overdracht wordt toegestaan in het kader van een overeenkomst van hypothecair krediet geregeld door Boek VII van het Wetboek van economisch recht.
Artikel VII.147/2, § 1 WER onderwerpt de overdracht aan de artikelen 27 tot en met 35 van de wet van 12 april 1965, met uitzondering van artikel 34. De overdracht blijft dus onderworpen aan de beschermingsprocedure, zelfs wanneer zij is opgenomen in een authentieke akte.
In dat geval:
- De overdracht moet voldoen aan de vereisten van artikel 27
- De uitvoering moet aan de werknemer en de werkgever worden betekend overeenkomstig artikel 28
- De werknemer kan verzet aantekenen overeenkomstig artikel 29
- Het verzet schorst de uitvoering van de overdracht
- In geval van verzet moet de overnemende schuldeiser overeenkomstig artikel 31 de bekrachtiging van de overdracht vragen aan de vrederechter.
Het feit dat het hypothecair krediet werd verleden bij notariële akte neemt deze waarborgen dus niet weg.
De hervorming van 2016 had precies tot doel deze beschermingsprocedure te behouden voor hypothecaire consumentenkredieten. Uit de parlementaire voorbereiding blijkt dat artikel 34 uitdrukkelijk moest worden uitgesloten, aangezien dit artikel voorziet in een afwijking voor overdrachten die zijn vastgesteld bij authentieke akte.
Hoe bepaalt men welke procedure van toepassing is?
Voordat de procedure "authentieke akte zonder verzet" wordt toegepast, moet worden nagegaan:
- Of de overdracht betrekking heeft op een loon of inkomen dat onder de toepasselijke regelgeving valt
- Of zij wordt toegestaan in het kader van een kredietovereenkomst
- Of deze overeenkomst een hypothecair krediet is dat wordt geregeld door Boek VII WER
- Of de overdrager handelt in de hoedanigheid van consument
- En, in voorkomend geval, welke overgangsbepalingen op de overeenkomst van toepassing zijn.