Welke soorten overuren bestaan er?
Het systeem van overuren kent twee hoofdtypes. Ten eerste zijn er de klassieke, onvrijwillige overuren. Hierbij moet je als werkgever inhaalrust en overloon toekennen, en ben je RSZ en bedrijfsvoorheffing verschuldigd. Er geldt vanaf 1 april 2026 wel een definitief fiscaal gunstregime voor de eerste 180 uren per jaar.
Daarnaast bestaan er vrijwillige overuren, die komen in drie vormen. Bij de gewone vrijwillige overuren moet je geen inhaalrust toekennen, maar wel overloon betalen. Net als bij de klassieke overuren blijven RSZ-bijdragen en bedrijfsvoorheffing verschuldigd. Ook hier geldt vanaf 1 april 2026 het gunstige belastingtarief voor de eerste 180 uren per jaar.
De andere twee vormen zijn de netto-overuren en netto-overuren in de horeca. Deze zijn nog voordeliger: je hoeft geen inhaalrust of overloon te geven en je bent ook geen RSZ-bijdragen of bedrijfsvoorheffing verschuldigd. Verder kan je deze laatste twee types combineren met de gewone vrijwillige overuren, wat jou als werkgever extra flexibiliteit geeft.
Onvrijwillige overuren
De regels voor onvrijwillige overuren vandaag
Formaliteiten Streng: geldige reden nodig; afhankelijk van de reden ook informatieprocedure, werkrooster aanpassen, enz. Inhaalrust toekennen? Ja (uitzonderingen zijn mogelijk) Overloon betalen? Ja (boven bepaalde grenzen) RSZ verschuldigd? Ja Bedrijfsvoorheffing verschuldigd? ✔️ Vanaf 1 april 2026: gunstregime voor 180 overuren per jaar:
- Vrijstelling doorstorting bedrijfsvoorheffing voor werkgever
- Vermindering bedrijfsvoorheffing voor werknemer
Maximumaantal overuren per jaar ✔️ Geen maximumaantal. Overuren moeten wel ingehaald worden van zodra er 143 overuren na elkaar gepresteerd zijn (interne grens). Er zijn dag- en weekgrenzen Wat voorzien de verschillende wetsontwerpen?
Het fiscaal gunstregime voor 180 overuren per jaar wordt van onbepaalde duur.
Om je werknemers klassieke, 'onvrijwillige' overuren te laten presteren heb je een geldige reden nodig. De wet aanvaardt onder meer als reden: een onvoorziene noodzaak, overmacht of een buitengewone vermeerdering van werk. Voor elk van die redenen moet je specifieke stappen volgen, zoals het informeren van de werknemersvertegenwoordiging, de sociale inspectie op de hoogte stellen of het werkrooster aanpassen.
Werknemers die onvrijwillige overuren presteren, hebben recht op overloon (boven bepaalde grenzen) en inhaalrust.
In het regeerakkoord benadrukken de regeringspartijen dat de bestaande procedures en het overloon behouden blijven.
Lees meer
Geldige reden: 'Is het wettelijk om overuren te doen presteren?'
Fiscale behandeling van onvrijwillige overuren: permanente uitbreiding
Voor overuren waarvoor een wettelijk overloon verschuldigd is, voorziet de fiscus al jaren een fiscaal voordelige behandeling. Het gaat om een vermindering van doorstorting van bedrijfsvoorheffing voor de werkgever en een vermindering van de bedrijfsvoorheffing voor de werknemer.
Lees meer in onze themareeks: 'Fiscale verminderingen'
Dit fiscaal gunstregime geldt strikt genomen voor 130 overuren op jaarbasis. Vanaf 1 april 2026 zou die grens permanent opgetrokken worden naar 180 uren per jaar.
Vrijwillige overuren
Gewone vrijwillige overuren (met overloon)
De regels voor gewone vrijwillige overuren vanaf 1 april 2026
Formaliteiten ✔️ Soepel: schriftelijk akkoord van werknemer nodig, vanaf 1 april 2026 kan dat voor een periode van 12 maanden die stilzwijgend verlengd wordt Inhaalrust toekennen? ✔️ Nee Overloon betalen? Ja (boven bepaalde grenzen) RSZ verschuldigd? Ja Bedrijfsvoorheffing verschuldigd? ✔️ Vanaf 1 april 2026: gunstregime voor 180 overuren per jaar:
- Vrijstelling doorstorting bedrijfsvoorheffing voor werkgever
- Vermindering bedrijfsvoorheffing voor werknemer
Maximumaantal overuren per jaar 120 overuren Wat voorzien de verchillende regeerakkoorden?
Het fiscaal gunstregime voor 180 overuren per jaar wordt van onbepaalde duur.
Een vrijwillig overuur kan gepresteerd worden wanneer je werknemer zich hiermee schriftelijk akkoord verklaart. Dat akkoord kan je voor twaalf maanden afsluiten. Het is ook stilzwijgend verlengbaar.
Het voordeel van dit type overuren is dat je geen inhaalrust moet toekennen. Ook vallen er heel wat administratieve verplichtingen weg: je moet geen reden opgeven voor de overuren, je bent niet verplicht om de werknemersvertegenwoordiging en sociale inspectie te verwittigen, en het is niet nodig om het uurrooster aan te passen.
Het totale aantal gewone vrijwillige overuren dat een werknemer per jaar mag presteren is 120 uren. Dit aantal bestaat uit twee delen: 100 uren volgens de Arbeidswet en 20 extra uren die in 2019 werden toegevoegd via cao nr. 129 van de Nationale Arbeidsraad.
Net als bij de onvrijwillige overuren ben je overloon verschuldigd en ook hier kan je genieten van het fiscaal gunstige regime dat we eerder toelichtten.
Vrijwillige netto-overuren (netto en zonder overloon)
De regels voor netto-overuren vanaf 1 april 2026
Formaliteiten ✔️ Soepel: schriftelijk akkoord van werknemer nodig, vanaf 1 april 2026 kan dat voor een periode van 12 maanden die stilzwijgend verlengd wordt Inhaalrust toekennen? ✔️ Nee Overloon betalen? ✔️ Nee RSZ verschuldigd? ✔️ Nee (bruto = netto) Bedrijfsvoorheffing verschuldigd? Maximumaantal overuren per jaar 240 uren, te combineren met max. 120 gewone vrijwillige overuren
Wat voorzien de verschillende wetsontwerpen?
Een verdubbeling naar 240 netto-overuren zonder overloon, voor onbepaalde duur. Te combineren met 120 gewone vrijwillige overuren met overloon.
Het houdt in dat er 240 vrijwillige overuren kunnen worden gepresteerd die volgende voordelen bieden:
- Geen inhaalrust
- Geen overloon
- Geen RSZ-bijdragen noch bedrijfsvoorheffing (bruto = netto)
- Een schriftelijk akkoord met de werknemer volstaat als formaliteit
Net als bij gewone vrijwillige overuren, heb je wel een schriftelijk akkoord van je werknemer nodig.
In combinatie met de ‘gewone’ vrijwillige overuren kunnen werknemers vanaf 1 april 2026 in totaal 360 vrijwillige overuren presteren:
- 120 gewone vrijwillige overuren met overloon, met eventuele toepassing van het fiscaal gunstregime (zie hoger)
- 240 netto-overuren waarbij je geen overloon betaalt (bruto is gelijk aan netto)
Netto-overuren in de horecasector
De regels voor netto-overuren in de horeca vanaf 1 april 2026
Voor welke werknemers? Voltijdse werknemers Formaliteiten ✔️ Soepel: schriftelijk akkoord van werknemer nodig, vanaf 1 april 2026 kan dat voor een periode van 12 maanden die stilzwijgend verlengd wordt voor werkgevers met een witte kassa Inhaalrust toekennen? ✔️ Nee Overloon betalen? ✔️ Nee RSZ verschuldigd? ✔️ Nee (bruto = netto) Bedrijfsvoorheffing verschuldigd? Maximumaantal overuren per jaar
- 360 uren indien geregistreerd kassasysteem (GKS)
- 300 uren zonder GKS
Wat voorzien de verschillende wetsontwerpen?
360 netto-overuren en daarbovenop nog eens 90 ‘gewone’ vrijwillige overuren voor werkgevers met een witte kassa
Lees meer: 'Overuren in de horecasector'
Het regeerakkoord wil de bestaande vrijwillige overuren in de horeca optrekken van 360 naar 450 vrijwillige overuren. Op die bijkomende 90 vrijwillige overuren ben je wel overloon, RSZ-bijdragen en bedrijfsvoorheffing verschuldigd. Dit geldt voor werkgevers met een witte kassa.
Voor diegenen zonder witte kassa, blijven de 300 netto overuren van toepassing. Daarnaast kunnen zij 120 vrijwillige overuren met overloon, RSZ-bijdragen en bedrijfsvoorheffing laten presteren.
Voorbehouden aan voltijdse werknemers
Er is pas sprake van een overuur wanneer de voltijdse arbeidsduur wordt overschreden. Die grenzen verschillen naargelang de sector en het arbeidsregime dat geldt in jouw onderneming. Toch is het momenteel denkbaar dat ook deeltijdse werknemers in sommige gevallen deze grenzen overschrijden, bijvoorbeeld als er 10 uur op een dag wordt gepresteerd. Ook op weekbasis kan een deeltijder af en toe de overloongrens overschrijden.
Het regeerakkoord wil het gebruik van de vrijwillige overuren in de eerste plaats voorbehouden aan voltijdse werknemers. Deeltijdse werknemers mogen er enkel gebruik van maken als ze al minstens drie jaar deeltijds werken en op voorwaarde dat er sprake is van een tijdelijke toename van werk.
Als je deeltijdse werknemer op 1 april 2026 al een overeenkomst had om vrijwillige overuren te presteren, kunnen zij dat blijven doen, ook al werken ze nog geen drie jaar deeltijds. Het is dus aan te raden om voor die werknemers na te gaan of je al een overeenkomst hebt afgesloten. Is dat nog niet het geval, sluit die dan nog vóór 1 april 2026 af.
Wat betekent dit voor jou?
De verschillende wetsontwerpen moeten nog besproken en gestemd worden. Zodra ze definitief zijn, lees je het op Lex4You
In de tussentijd kan je tot 31 maart 2026 de fiscaal gunstige overuren (onvrijwillig en vrijwillig), de relance-overuren en de netto-overuren in de horeca blijven toepassen. Dit doe je door de juiste codes in je payroll-tool in te voeren.
Wil je gebruik maken van vrijwillige overuren? Zorg dan dat je een schriftelijke overeenkomst hebt met je werknemer. Je kan daarvoor terecht bij je Securex Legal Advisor
Bron
