Het onderzoek naar het arbeidspotentieel
Sinds 1 januari 2026 moet elke werkgever wiens werknemer enige tijd arbeidsongeschikt is, het arbeidspotentieel laten onderzoeken. Bij dat onderzoek gaat de arbeidsarts na of de betrokken werknemer nog arbeidspotentieel heeft.
Daarbij kan de arbeidsarts ook de arts van je werknemer en de arts van het ziekenfonds raadplegen. De werknemer moet ook een vragenlijst invullen waarop de arbeidsarts zich kan baseren. Na het onderzoek geeft de arbeidsarts aan of je werknemer al dan niet nog arbeidspotentieel heeft.
Het onderzoek naar arbeidspotentieel kan gebeuren zodra een werknemer acht weken arbeidsongeschikt is. Elke werkgever met een dergelijke werknemer moet dat onderzoek aanvragen. Maar het kan bijvoorbeeld ook na negen of tien weken arbeidsongeschiktheid gebeuren.
Wat gebeurt er na het onderzoek van de arbeidsarts?
Als de arbeidsarts geen arbeidspotentieel vaststelt, blijft je werknemer arbeidsongeschikt en moeten noch jij als werkgever, noch je werknemer verplicht actie ondernemen. Je kan wel een re-integratietraject opstarten, maar enkel met toestemming van je werknemer.
Stelt de arbeidsarts wel arbeidspotentieel vast? Dan moet je als werkgever met gemiddeld 20 of meer werknemers een re-integratietraject opstarten. En dat binnen de eerste zes maanden van de arbeidsongeschiktheid. Doe je dat niet, dan kan je een sanctie van niveau 2 oplopen. Dat is ofwel een administratieve sanctie van 250 tot 2.500 euro of een correctionele geldboete van 500 tot 5.000 euro per werknemer.
Hoe bereken je het gemiddelde van 20 werknemers? De Codex Welzijn op het Werk voorziet daarvoor de volgende berekening:
- Het aantal werknemers wordt berekend door het totaal aantal kalenderdagen waarop elke werknemer, gedurende de vier vorige trimesters, een arbeidsovereenkomst heeft te delen door 365
- Wanneer het werkelijk uurrooster van een werknemer geen 75% van een voltijds uurrooster bedraagt, wordt het aantal kalenderdagen gedeeld door twee
- Voor personen die een beroepsopleiding volgen waarin arbeid is voorzien, voor personen verbonden door een leerovereenkomst, voor stagiairs en voor leerlingen en studenten die een studierichting volgen waarvan het opleidingsprogramma voorziet in een zekere vorm van arbeid, wordt het “aantal werknemers” berekend door het totaal aantal uren waarop zij arbeid verrichten, te delen door 1.750
Het re-integratietraject
Als je als werkgever een re-integratietraject (al dan niet vrijwillig) opstart, moet je ook daarvoor de arbeidsarts contacteren.
Hoe start je het re-integratietraject op?
De arbeidsarts zal je werknemer dan aangetekend uitnodigen voor een onderzoek. Een werknemer met arbeidspotentieel die drie keer niet ingaat op een uitnodiging, kan diens uitkering verliezen. Je werknemer met arbeidspotentieel moet dus wel degelijk meewerken aan het onderzoek, om sancties te vermijden.
Wat moet je als werkgever doen na het onderzoek van de arbeidsarts?
Blijkt uit het onderzoek van de arbeidsarts dat je werknemer, al dan niet tijdelijk, het werk zou kunnen hervatten met aangepast werk? Dan moet je als werkgever onderzoeken of je dergelijk werk hebt. Je voert dat onderzoek, onder andere, op basis van de aanbevelingen van de arbeidsarts.
Als werkgever moet je dus concreet nagaan welke mogelijkheden je in je onderneming hebt, om die aanbevelingen te volgen. Als je die aanbevelingen kan volgen, bezorg je je werknemer en de arts van de mutualiteit het plan tijdig.
Heb je geen mogelijkheid om een concreet plan op te stellen op basis van de aanbevelingen? Dat kan, maar dan moet je in een gemotiveerd verslag aangeven waarom je geen re-integratieplan kan opstellen.
Wil je meer info over het re-integratietraject? Dan kan je altijd ons dossier op Lex4You raadplegen.
De beëindiging van de arbeidsovereenkomst omwille van medische overmacht
Als je werknemer langere tijd ononderbroken arbeidsongeschikt is, kan je overwegen om de arbeidsovereenkomst te beëindigen omwille van medische overmacht. Of je die mogelijkheid hebt, kan je als werkgever echter niet zelf beoordelen. Daarvoor moeten enkele voorwaarden vervuld zijn. Zijn die vervuld, dan kan je dan een onderzoek aanvragen bij de arbeidsarts.
Zo moet je werknemer hoe dan ook zes maanden ononderbroken arbeidsongeschikt zijn. Daarnaast mag er ook geen re-integratietraject meer lopen.
Wat is de procedure om de medische overmacht te kunnen vaststellen?
Als aan die voorwaarden voldaan is, kan je beslissen om te laten onderzoeken of je werknemer nog verder kan werken. De beslissing om dat onderzoek te laten voeren, deel je aan je werknemer mee via een aangetekende brief. Je verwittigt ook de arbeidsarts op dezelfde manier. Die moet immers het onderzoek uitvoeren. Eventueel kan ook je werknemer zo’n onderzoek aanvragen bij de arbeidsarts.
Na jouw aangetekende brief, zal de arbeidsarts je werknemer uitnodigen om te onderzoeken of die al dan niet definitief arbeidsongeschikt is. Je werknemer kan eventueel tegen de beslissing van de arbeidsarts in beroep gaan.
Als de arbeidsarts de definitieve ongeschiktheid heeft vastgesteld en de beroepsperiode is verstreken, kan je de arbeidsovereenkomst beëindigen omwille van medische overmacht.
Wat kost een beëindiging omwille van medische overmacht?
Ga je als werkgever éénzijdig over tot een dergelijke beëindiging, betaal je geen opzegvergoeding, maar wel een vergoeding van 1.800 euro voor het Terug-naar-het-Werk-Fonds betalen. Bij een beëindiging in onderling akkoord, ben je die vergoeding niet verschuldigd. Dat zou wel veranderen, maar momenteel is dat nog niet gebeurd.
Meer info over de medische overmacht, vind je in ons dossier op Lex4You.
De procedure om over te gaan tot een beëindiging omwille van medische overmacht is niet altijd even eenvoudig uit te voeren. Onze Securex Legal Advisors kunnen je dan ook van A tot Z bijstaan in deze procedure.
Wat doet Securex voor jou?
Heb je vragen over het onderzoek naar het arbeidspotentieel en de opstart van een re-intégratietraject? Dan kan je steeds terecht bij je Externe Dienst voor Preventie en Bescherming op het Werk.
Datzelfde geldt ook voor het onderzoek naar een definitive ongeschiktheid in het kader van de medische overmacht. In die procedure kan je je bovendoen laten bijstaan door je Securex Legal Advisor. Die kan je contacteren via myHR@securex.be.
