Wanneer kun je schade op je werknemer verhalen?
Wanneer één van je werknemers schade veroorzaakt tijdens de uitvoering van zijn arbeidsovereenkomst, dan kun je die schade niet automatisch op hem verhalen.
De wet beperkt de persoonlijke aansprakelijkheid van werknemers tot drie situaties:
- Bedrog;
- Een zware fout;
- Een lichte fout die zich herhaaldelijk voordoet.
Alleen als één van deze situaties zich voordoet, kun je je werknemer aansprakelijk stellen voor de schade die hij heeft veroorzaakt. Het volstaat dus niet dat er schade is ontstaan. Je moet ook kunnen aantonen dat de fout van je werknemer onder één van de wettelijke categorieën valt.
Bedrog
Bij bedrog handelt je werknemer bewust en met de bedoeling schade te veroorzaken.
Voorbeeld: één van je werknemer beschadigt of vernietigt bewust materiaal van de onderneming. Denk bijvoorbeeld aan een werknemer die uit frustratie een bedrijfscomputer tegen de grond gooit na een conflict met zijn leidinggevende.
Zware fout
Een zware fout is een uitzonderlijk ernstige fout die een normaal voorzichtig persoon in dezelfde omstandigheden niet zou maken.
Voorbeeld: een werknemer rookt in een opslagruimte met ontvlambare producten, ondanks een uitdrukkelijk rookverbod. Ontstaat daardoor brand of schade, dan kan dit als een zware fout worden beschouwd.
Herhaaldelijke lichte fout
Een werknemer kan ook aansprakelijk zijn wanneer hij regelmatig dezelfde onvoorzichtigheid of nalatigheid begaat. Een eenmalige vergissing is meestal onvoldoende. Het moet gaan om fouten die zich herhalen.
Voorbeeld: Een kassier die herhaaldelijk kassaverschillen veroorzaakt door onoplettendheid.
Onze tip: Leg herhaalde fouten altijd zorgvuldig vast. Bewaar bewijs van de feiten, de instructies die je gaf en de schade die eruit voortvloeit. Zo kun je het terugkerende karakter van de fout aantonen.
Hoe vraag je een schadevergoeding?
Zelfs wanneer er sprake is van bedrog, een zware fout of een herhaalde lichte fout, kun je niet zomaar zelf beslissen hoeveel je werknemer moet vergoeden. Het bedrag van de schadevergoeding moet worden vastgelegd in een akkoord met je werknemer of, bij betwisting, door de rechter. Pas daarna kun je de schade effectief verhalen.
Mag je de schade van het loon afhouden?
Als je werknemer schade heeft veroorzaakt, mag je die schade niet zomaar verrekenen met zijn loon. De wet beschermt werknemers tegen onredelijke looninhoudingen. In principe mag een inhouding voor schadevergoeding per loonbetaling niet meer bedragen dan één vijfde van het nettoloon dat op dat moment verschuldigd is. Zo behoudt de werknemer altijd het grootste deel van zijn loon.
Er zijn wel twee belangrijke uitzonderingen:
- wanneer de werknemer opzettelijk bedrog heeft gepleegd;
- wanneer de arbeidsovereenkomst eindigt voordat de volledige schadevergoeding werd terugbetaald.
Onze tip: Voer nooit een looninhouding uit zonder voorafgaand akkoord van de werknemer of zonder rechterlijke beslissing. Controleer vooraf ook of de loonbeschermingsregels correct worden toegepast. Bij twijfel neem je daarom best contact op met je Legal Advisor.
Wat als een derde schade lijdt?
Een derde is iedereen die geen partij is bij de arbeidsovereenkomst, zoals een klant, leverancier, collega of bezoeker. Veroorzaakt je werknemer tijdens zijn werk schade aan een derde? Dan blijft zijn persoonlijke aansprakelijkheid beperkt tot bedrog, een zware fout of een lichte fout die zich herhaaldelijk voordoet.
Lees meer: "Hervorming aansprakelijkheid van je werknemers"
Wat doe je best bij een schadegeval?
Leg de feiten en de schade zorgvuldig vast en verzamel alle relevante bewijsstukken. Ga vervolgens na of er sprake is van bedrog, een zware fout of een herhaalde lichte fout, hoor je werknemer en leg eventuele afspraken schriftelijk vast. Controleer ten slotte of een looninhouding wettelijk mogelijk is en verwittig bij schade aan derden tijdig je verzekeraar.
Heeft de bankierseed invloed op de aansprakelijkheid van je medewerkers?
Voor medewerkers in de financiële sector geldt er “een bankierseed”. Daarmee engageren zij zich om hun functie eerlijk, zorgvuldig en professioneel uit te oefenen.
De bankierseed creëert echter geen nieuwe burgerrechtelijke aansprakelijkheid. De regels over de beperkte aansprakelijkheid van werknemers blijven ongewijzigd.
Een medewerker kan dus nog altijd alleen persoonlijk aansprakelijk worden gesteld bij bedrog, een zware fout of een lichte fout die zich herhaaldelijk voordoet. Wel kan een schending van de gedragsregels waarop de bankierseed steunt aanleiding geven tot tuchtrechtelijke sancties.
Afhankelijk van de ernst van de inbreuk kan dat leiden tot een waarschuwing, berisping, tijdelijke schorsing of een beroepsverbod.
Lees meer: "Vragen en antwoorden (FAQ’s) over de bankierseed en de tuchtrechtelijke regeling voor bankdienstverleners | FSMA"
Onze tip: Zorg er voor dat je medewerkers die onder het toepassingsgebied van de bankierseed vallen, op de hoogte zijn van de geldende gedragsregels. De naleving van die regels wijzigt op zich niets aan de wettelijke beperking van de werknemersaansprakelijkheid, maar kan wel een rol spelen bij een tuchtrechtelijke beoordeling van hun handelen.
Om je hierbij te ondersteunen, beschikt Securex over een modelbijlage bij het arbeidsreglement. Vraag deze modelbijlage aan bij je Legal Advisor via MyHr@securex.be
Wat doet Securex voor jou?
Heb je vragen over de aansprakelijkheid van je werknemers of twijfel je hoe je een schadegeval correct moet aanpakken? Neem contact op met je Legal Advisor via myHR@securex.be.
