Deze maatregelen zijn nog niet officieel. In dit artikel bespreken we een wetsontwerp dat is ingediend door de federale regering. Eerst was de inwerkingtreding voorzien voor 1 april 2026, maar ondertussen werd er een meerderheidsamendement ingediend om te datum te verschuiven naar 1 juni 2026. De voorgestelde tekst moet nog enkele stappen doorlopen, zoals de goedkeuring in het parlement en de publicatie in het Belgisch Staatsblad. Totdat dit wetgevingsproces is afgerond, kunnen de voorgestelde maatregelen nog wijzigen en hebben ze nog geen juridische kracht.
Nachtarbeid: van principieel verbod naar principiële toelating
Je werknemers presteren nachtarbeid wanneer ze werken tussen 20.00 uur en 6.00 uur.
Hoewel nachtarbeid vandaag in principe verboden is, laat de wetgever verschillende uitzonderingen toe, waardoor bepaalde sectoren het toch kunnen organiseren. Werknemers die ’s nachts werken, hebben daarbij recht op een nachtpremie boven op hun gewone loon.
Door een nieuw wetgevend initiatief in uitvoering van het regeerakkoord wordt nachtarbeid principieel toegelaten. Zo wil de regering de concurrentiepositie van onze bedrijven versterken ten aanzien van de buurlanden. Je moet wel de hieronder beschreven specifieke procedure volgen om deze in te voeren. Dit gebeurt in overleg met je werknemers en hun vertegenwoordigers.
Let wel de afschaffing van het verbod op nachtarbeid wijzigt niets aan de maximale arbeidsduur van 9 u/dag en 40 u /week.
Premie voor nachtarbeid
De nachtpremie bedraagt vanaf 1 januari 2026 minstens 1,51 EUR per uur (1,82 EUR per uur voor de werknemers van tenminste 50 jaar).
In veel sectoren en ondernemingen zijn via collectieve akkoorden gunstigere nachtpremies en extra voordelen voorzien. Controleer daarom in onze sectorale dossiers of binnen jouw paritair comité welke premies voor nachtarbeid specifiek voor jouw onderneming gelden.
Deze premies blijven ongewijzigd van kracht, ook na de wetswijziging.
Bijzonder regime: nachtarbeid in de distributie en aanverwante sectoren
Algemeen
Ben je als onderneming actief in distributiesector (met inbegrip van de elektronische handel), dan kan je voortaan gebruikmaken van een specifiek regime voor nachtarbeid..
Het voordeel van dit regime is dat je voor nieuwe werknemers enkel een nachtpremie moet betalen voor prestaties tussen 23.00 uur en 6.00 uur. Het premiebedrag zelf verandert niet.
Let wel: dit regime geldt alleen in bepaalde sectoren, voor specifieke activiteiten binnen je onderneming, en uitsluitend voor nieuwe werknemers.
Hieronder lichten we deze drie voorwaarden verder toe.
Welke sectoren? Distributie en aanverwante sectoren met inbegrip van de elektronische handel
Het betreft naast Bpost, ondernemingen uit de privésector die tot één van de volgende (sub)paritaire comités behoren:
- Het aanvullend paritair comité voor de werklieden nr. 100
- Het paritair comité voor de handel in voedingswaren nr. 119
- Het paritair subcomité voor de houthandel nr. 125.03
- Het paritair comité voor de handel in brandstoffen nr. 127
- Het paritair subcomité voor het wegvervoer en de logistiek voor rekening van derden nr. 140.03
- Het paritair subcomité voor de elektriciensinstallatie en distributie nr. 149.01
- Het paritair subcomité voor de metaalhandel nr. 149.04
- Het aanvullend paritair comité voor de bedienden nr. 200
- Het paritair comité voor de zelfstandige kleinhandel nr. 201
- Het paritair comité voor de bedienden uit de kleinhandel in voedingswaren nr. 202
- Het paritair subcomité voor de middelgrote levensmiddelenbedrijven nr. 202.01
- Het paritair comité voor de bedienden uit de internationale handel, het vervoer en de logistiek nr. 226
- Het paritair comité voor de grote kleinhandelszaken nr. 311
- Het paritair comité voor de warenhuizen nr. 312;
Enkel voor specifieke activiteiten
Verder volstaat het niet tot één van bovenvermelde paritaire comités te behoren. Je onderneming moet ook één van de volgende activiteiten uitvoeren:
- Kleinhandel: dit is het gewoonlijk produceren of aankopen en doorverkopen van goederen onder eigen naam en voor eigen rekening aan consumenten, aan particulieren, op voorwaarde dat dit geheel of gedeeltelijk online gebeurt. Een beveiligd online betaalsysteem of een voorafgaande betaling zijn evenwel niet noodzakelijk.
- Krantenwinkels, nachtwinkels en winkels in tankstations zonder dat online verkoop vereist is.
- Groothandel : hieronder wordt verstaan de aankoop en de verkoop van goederen, hetzij aan handelaars die de goederen op hun beurt gaan doorverkopen, hetzij aan beroepsgebruikers, zijnde aan fysieke personen of rechtspersonen die deze goederen gaan gebruiken in het kader van hun beroep, voor de uitoefening van hun activiteit.
- Logistieke activiteiten voor rekening van derden : zijnde de ontvangst, opslag, weging, verpakking, etikettering, voorbereiding van bestellingen, beheer van voorraden of verzending van grondstoffen, goederen of producten in de verschillende stadia van hun economische cyclus, zonder dat er nieuwe half afgewerkte of afgewerkte grondstoffen, goederen of producten worden voortgebracht.
- Elektronische handel: de handel die behoort tot de klein- en groothandel zoals hierboven bedoeld en die verloopt via het internet.
Enkel voor nieuwe werknemers
Voor werknemers die starten vanaf 1 juni 2026 mag je de nachtpremie beperken tot de uren tussen 23.00 en 6.00 uur.
Werknemers die vóór 1 juni 2026 al in dienst waren (één gewerkte dag tussen 1 juni 2025 en 31 mei 2026 volstaat) behouden hun recht op de nachtpremie van 20.00 tot 6.00 uur. Dat blijft zo, ook als ze pas vanaf 1 juni overstappen naar een nachtdienst. Uitzendkrachten tellen mee als gewone werknemers.
Wil je de premie voor deze bestaande werknemers tóch beperken tot 23.00–6.00 uur, dan kan dat enkel in een uitzonderlijke situatie:
- Je moet economische redenen kunnen aantonen (bv. financiële moeilijkheden),
- Er moet een collectief akkoord worden gesloten met je werknemers,
- En het paritair comité moet vooraf om advies worden gevraagd.
Hoe voer ik nachtarbeid voortaan in?
Andere sectoren dan de distributie
Vanaf de inwerkingtreding van de nieuwe regeling kan je nachtarbeid invoeren op twee manieren:
- Via een aanpassing van het arbeidsreglement volgens de gewone wijzigingsprocedure.
Er is geen verschil meer tussen ondernemingen mét of zonder vakbondsafvaardiging. - Via een ondernemings-cao, afgesloten met alle vakorganisaties die in de onderneming vertegenwoordigd zijn.
Versoepelde procedure voor aanpassing van het arbeidsreglement
In sommige gevallen wordt de procedure om het arbeidsreglement aan te passen voor de invoering van nachtarbeid versoepeld.
Wanneer werkgever en werknemers geen akkoord bereiken, kan de sociale inspectie tijdens de verzoeningsprocedure nagaan of de voorgestelde arbeidsregeling wettig is (rekening houdend met alle reglementaire en conventionele regels, vooral rond arbeidsduur en de correcte wijzigingsprocedure).
Als de sociale inspectie de regeling wettig verklaart, wordt de wijziging van het arbeidsreglement automatisch van kracht op de achtste dag na de kennisgeving aan de werkgever en eventueel de voorzitter van de ondernemingsraad.
Wanneer geldt de versoepeling?
- Arbeidsregeling zonder nachtprestaties
(geen werk tussen 24.00 en 5.00 uur)
→ versoepelde procedure mogelijk. - Arbeidsregeling met nachtprestaties
(wel gewoonlijk werk tussen 24.00 en 5.00 uur)
→ geen versoepeling: aanpassing via gewone procedure of via cao met alle vakorganisaties.
Nachtarbeid: arbeidsregeling met nachtprestaties in de distributiesector, aanverwante sectoren en de elektronische handel
In deze sectoren kan je de nieuwe arbeidsregeling invoeren via een aanpassing van het arbeidsreglement of via een gewone ondernemings-cao, ondertekend door één representatieve vakorganisatie. Bij een wijziging van het arbeidsreglement geldt ook hier de eerder beschreven versoepelde procedure, waarbij de sociale inspectie de wettigheid van de regeling kan bevestigen.
Kies je voor een ondernemings-cao, dan past het arbeidsreglement zich automatisch aan zodra de cao wordt neergelegd bij de griffie van de FOD WASO.
Logistieke en ondersteunende diensten verbonden aan elektronisch handel
Het wetsontwerp voorziet expliciet dat als deze diensten niet zouden vallen onder de definitie van distributie en aanverwante sectoren, de bestaande regelgeving behouden blijft. Dit betekent dat hier, net zoals voorheen, nachtarbeid kan ingevoerd worden (al dan niet in een arbeidsregeling met nachtprestaties tussen 24 u en 5 u) via het sluiten van een gewone cao, gesloten met één representatieve vakorganisatie.
Voorbeeld: Een contactcenter in PC 200 dat helpdeskondersteuning biedt aan webshops (zonder eigen klein- of groothandel en zonder logistiek voor derden) valt niet onder de definitie ‘distributie en aanverwante sectoren’. Voor zo’n onderneming blijft de algemene regeling gelden: nachtarbeid (bv. tussen 24u en 5u) kan worden ingevoerd via een gewone ondernemings-cao met één representatieve vakorganisatie.
Wat doet Securex voor jou?
Wij volgen de situatie op de voet en houden jou op de hoogte via Lex4You. Als je in de nabije toekomst nachtarbeid wenst in te voeren, contacteer ons dan via myHR@securex.be
Bronnen
- Wetsontwerp houdende diverse arbeidsbepalingen 56/ 1324
- Artikel 35 e.v. van de Arbeidswet van 16 maart 1971 (hoofdstuk III, afdeling 4) inzake nachtarbeid
