Wat is het sociaal passief eenheidsstatuut?
Het sociaal passief is een fiscale techniek die de werkgever toelaat belastingvrije reserves aan te leggen om de hogere ontslagkosten van het eenheidsstatuut (harmonisering van het ontslagrecht arbeiders en bedienden) op te vangen.
Sinds 2014 mogen werkgevers elk jaar een deel van hun winst reserveren voor werknemers die minstens vijf jaar anciënniteit hebben binnen het eenheidsstatuut.
Die belastingvrije reserve vormt een financiële buffer om toekomstige ontslagkosten gedeeltelijk te helpen financieren.
Lees meer: “Loonbeleid optimaliseren, fiscale vermindering sociaal passief”
De maatregel dooft geleidelijk aan uit
De Wet van 18 december 2025 houdende diverse bepalingen schaft de fiscale vrijstelling voor het sociaal passief af. Er werd wel voorzien in een uitdoofregeling die er onder meer voor zorgt dat verworven rechten behouden blijven.
Hoe ziet het uitdoofscenario er uit?
Dienstanciënniteit vanaf 1 september 2025 telt niet meer mee
Werknemers die pas vanaf 1 september 2025 vijf jaar anciënniteit bereiken in het eenheidsstatuut, openen geen recht meer op deze vrijstelling.
De bezoldigingen vanaf 1 oktober 2025 komen niet langer in aanmerking
De maatregel kan enkel nog worden toegepast op bezoldigingen die zijn toegekend tot en met 30 september 2025. Bezoldigingen toegekend vanaf 1 oktober 2025 maken dus geen deel meer uit van de berekeningsbasis van de vrijstelling.
Opgebouwde reserves en spreiding over vijf jaar blijft behouden
De overheid wil niet raken aan eerder verworven rechten in het kader van het sociaal passief.
De klassieke spreiding van 20% per jaar over vijf jaar blijft dan ook van toepassing, zowel voor in 2025 opgebouwde vrijstellingen als voor rechten uit eerdere jaren.
Bijvoorbeeld:
Stel dat het bedrag van de berekende vrijstelling in 2024 1.267 euro bedroeg. Dan blijft de spreiding van de vrijstelling er nog steeds als volgt uitzien:
|
Belastbare periode
|
2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 |
|
Sociaal passief
|
253,40 euro | 253,40 euro | 253,40 euro | 253,40 euro | 253,40 euro |
Er is ook geen enkele wijziging aan de bestaande recuperatieregel bij uitdiensttreding.
Lees meer: Heropname van de ‘reserve’ in geval van vetrek van de werknemer
Enkele praktijkgevallen ter verduidelijking
De firma Flux NV heeft drie werknemers: Peter, Sarah en Thomas. We bekijken voor alle drie of zij nog rechten kunnen opbouwen in het sociaal passief en zo ja of er beperkingen zijn.
Voorbeeld 1: Peter
Peter trad in dienst op 1 januari 2020. Hij bereikte vijf jaar anciënniteit bij Flux NV op 1 januari 2025 (dus vóór de spildatum van 1 september 2025).
Peter opent nog recht op het sociaal passief en Flux NV kan de vrijstelling spreiden over vijf jaar.
Voorbeeld 2: Sarah
Sarah trad in dienst op 1 november 2020. Zij bereikte vijf jaar anciënniteit bij Flux NV op 1 november 2025 (dus na de spildatum van 1 september 2025).
Flux NV kan geen nieuwe vrijstelling meer opbouwen voor Sarah.
Voorbeeld 3: Thomas
Thomas trad in dienst op 15 augustus 2020 en bereikte vijf jaar anciënniteit op 15 augustus 2025 (dus vóór de spildatum van 1 september 2025). Hij kreeg een loonsverhoging op 1 oktober 2025.
Bijgevolg opent Thomas nog recht op de vrijstelling, maar beperkt op zijn loon dat werd toegekend tot en met 30 september 2025. Met de loonsverhoging vanaf 1 oktober 2025 mag geen rekening worden gehouden voor de berekening van de vrijstelling.
Wat doet Securex voor jou?
Securex kan de voorziening voor het sociaal passief voor jou berekenen. Deze berekening betreft uiteraard nog enkel de spreiding van eerder opgebouwde rechten. Het resultaat van die berekening krijg je in de vorm van een praktisch rapport dat je aan je boekhouder kunt bezorgen.
Interesse? Neem dan gauw contact op met je Securex Legal Advisor via myHR@securex.be en we helpen je graag verder.
