Individuele beroepsopleiding in Vlaanderen
Als ondernemer kan je een werkzoekende aanwerven en hem tegelijk opleiden in het kader van een individuele beroepsopleiding (IBO) met bemiddeling van de VDAB. Je moet hiervoor wel in het Nederlandstalige taalgebied of in het tweetalig gebied Brussel-Hoofdstad een vestiging hebben.
De opleiding duurt minimaal 4 en maximaal 26 weken en is minstens halftijds. Daarna moet je de geslaagde cursist een volwaardige arbeidsovereenkomst aanbieden die minstens gelijk is aan het IBO-opleidingstraject. De opleidingsduur wordt vastgesteld door de VDAB in functie van het profiel van de cursist en de opleidingsbehoeften.
IBO- premie wordt vanaf 2026 betaald door werkgever
Tot nu betaalde elke werkgever een forfaitair bedrag aan de VDAB.
De VDAB betaalde vervolgens een IBO-premie aan de cursist. Deze premie werd berekend op basis van het GGMMI en kwam boven op de werkloosheidsuitkering die de cursist al ontving.
Voortaan zal deze premie rechtstreeks betaald worden door de werkgever aan de cursist. Daarnaast betaalt de werkgever ook de verplaatsingskosten van de cursist. De VDAB komt hier niet langer in tussen. Deze betaalt enkel nog de mogelijke tussenkomst in de kinderopvangkosten van de cursist.
Een nieuwe berekeningswijze ?
Vanaf 2026 wordt deze premie bovendien berekend op basis van een rekensleutel (startersloon voor dezelfde functie in de sector) die nauwer aansluit bij de lonen binnen de sector van tewerkstelling. De premie kan voortaan dus verschillen van sector tot sector.
De werkgever bepaalt zelf in overleg met de VDAB welk percentage (70%, 80%, 90 %of 100%) hij hanteert in functie van de opleidingsbehoeften die nodig zijn om de IBO-cursist de job aan te leren. Dit percentage (lager naarmate de opleidingsbehoeften groter zijn) en het referentie startersloon blijven ongewijzigd gedurende het volledige het IBO-traject. Het bedrag van de vervangingsuitkering kan van maand tot maand verschillen en dus een invloed hebben op de verschuldigde premie.
De rekensleutel is de volgende: ((Brutoloon na aanwerving – RSZ-bijdrage ten laste van de werknemer) – vervangingsinkomen) X percentage – bedrijfsvoorheffing. Voor deeltijdse IBO’ers moet de premie pro rata worden berekend.
Voorbeeld:
Pieter ontvangt een bruto werkloosheidsuitkering van 1.750 euro/maand en start zijn IBO in april 2026. Zijn voltijds brutoloon voor de job die hij aanleert zou na de IBO 2300 euro/maand bedragen. De werkgever (IBO-werkgever) schat in dat Pieter tijdens zijn voltijdse opleiding vrij intensief moet begeleid worden. Hij past een percentage van 80 % toe
Pieter zal dus bovenop zijn uitkering een premie van zijn werkgever ontvangen van:
((2.300 – 13.07 % RSZ werknemersbijdrage) – 1.750 ) x 80 % - bedrijfsvoorheffing
(1.999,39 – 1.750 = 249,39) x 80 % = 199,51 euro bruto – 11,11 % bedrijfsvoorheffing (minimum)= 177,34 euro netto. Op de IBO- premie zijn geen RSZ bijdragen verschuldigd.
Merk op dat indien Pieter geen werkloosheidsuitkering zou krijgen zijn kost voor de werkgever aanzienlijk zou verhogen. Ook een ziekte-uitkering en een leefloon moeten mee opgenomen worden in de berekening van de IBO-premie.
Rol van de werkgever en de VDAB
De werkgever staat in de eerste plaats in om de technische en beroepsgerichte competenties voor de job aan te leren. De VDAB ondersteunt werkgever en werknemer en volgt het IBO-traject maandelijks op.
Als er extra ondersteuning op de werkvloer nodig is, kan dit in overleg met de VDAB-bemiddelaar. Er kunnen dan drie soorten aanvullende begeleiding worden ingezet door externe partnerorganisaties:
1 Versterken van attitudes of generieke competenties
2 Taalcoaching
3. Didactische ondersteuning aan de werkgever
Wat na succesvol IBO-traject?
Na een geslaagde afronding van het traject moet de werkgever de IBO-cursist minstens gedurende eenzelfde duur als de IBO in dienst houden. Standaard is voorzien dat je de cursist moet aanwerven met een contract van onbepaalde duur. Het is evenwel ook mogelijk om een contract van bepaalde duur te sluiten. Je moet dan wel aantonen dat al je werknemers met een vergelijkbare functie aanwerft met een contract van bepaalde duur. De arbeidsovereenkomst moet bovendien minstens gelijkwaardig zijn aan de IBO- overeenkomst qua arbeidsduur, uit te voeren arbeidsprestaties en loon.
Vroegtijdige beëindiging van IBO
Ook zal het voortaan gemakkelijker zijn om een IBO vroegtijdig te beëindigen. Het is niet langer nodig om vaste motieven in te roepen. Een opzeg zal mogelijk zijn voor beide partijen tot 14 dagen na de start mits akkoord van de VDAB. Daarna is opzegging mogelijk nadat de VDAB haar bemiddelingsrol heeft vervuld. Deze bemiddeling wordt opgestart binnen de 3 dagen.
Bij een eenzijdige beëindiging van de IBO-overeenkomst door de werkgever zonder akkoord van de VDAB wordt in de nieuwe regelgeving bepaald dat de werkgever altijd een schadevergoeding zal moeten betalen aan de cursist. Deze is gelijk aan de som van alle vergoedingen die nog tot het einde van de IBO verschuldigd zouden zijn.
En wat met het IBO-plus traject ?
Dit specifiek regime voor langdurig werkzoekenden en personen met een “indicatie arbeidshandicap” (arbeidsongeschikt wegens ziekte of een arbeidsbeperking) wordt ook aangepast.
Het zal niet langer kunnen gebruikt worden voor langdurig werklozen maar enkel voor personen met een indicatie arbeidshandicap en voor gedetineerde werkzoekenden die beperkte detentie of elektronisch toezicht hebben.
Voor een IBO-plus is het wel nog steeds de VDAB die de IBO-premie en de verplaatsingsvergoedingen betaalt aan de IBO-cursist. Voor IBO- plus zal het toegepaste percentage voor de premie altijd 70% zijn.
De tewerkstelling en opleiding van deze werklozen blijft gratis voor de werkgever. De IBO-plus kan opgevolgd worden door een gewone IBO voor een nieuwe termijn van maximaal 26 weken.
Inwerkingtreding
De maatregel treedt in werking vanaf 1 januari 2026. De nieuwe bepalingen gelden enkel voor de nieuwe IBO’s die worden opgestart vanaf die datum. Voor de al aangevatte IBO in 2025 blijven de oude regels van toepassing.
Wat doet Securex voor jou?
Heb je nog bijkomende vragen? Aarzel niet om contact te nemen met je Legal Advisor via e-mail myHR@securex.be
Bronnen
