Menu
Blog Werkgevers

Verschilt arbeidskwaliteit naargelang de arbeidsstatus?

Werkgevers | 14 mei 2019 | Geschreven door Katrien De Clercq

Varieert arbeidskwaliteit naargelang de arbeidsstatus? Of specifieker: is de arbeidskwaliteit slechter in atypische werkvormen? Wij onderzochten het verband tussen arbeidsstatus en arbeidsomstandigheden.

Bron: Eurofound (2018), Does employment status matter for job quality? Publications Office of the European Union, Luxembourg.

Verschilt arbeidskwaliteit naargelang de arbeidsstatus?

Atypische vormenDe standaard arbeidsstatus voor werknemers is voltijds in vast dienstverband. Zelfstandigen, verschillende soorten tijdelijk en deeltijds werk en andere flexibele arbeidsregelingen komen steeds vaker voor in de EU. Deze andere, atypische arbeidsvormen telden voor 33% van de EU beroepsbevolking in 2015. Veel werknemers geven voorkeur aan voltijds, vast werk maar hebben dit niet omdat ze geen alternatief hebben. Is de kwaliteit van het werk dan zo laag in atypische arbeidsvormen?

De ontwikkeling van meer flexibele arbeidsvormen heeft soms negatieve gevolgen gehad voor de arbeidsomstandigheden en arbeidsrechten van werknemers. Daarom streeft de EU de voorbije twee decennia niet alleen naar meer en betere jobs. De kwaliteit van jobs van atypische aard verbeteren is een prioriteit geworden voor de Europese Commissie.

De Commissie heeft twee belangrijke initiatieven voorgesteld op het gebied van de sociale bescherming en de arbeidsomstandigheden voor werknemers met atypische arbeidscontracten. Het eerste is een voorstel voor een aanbeveling van de Raad om werknemers in atypische werkvormen en zelfstandigen toegang te geven tot sociale bescherming (die ze vaak missen als gevolg van hun arbeidsstatus). Het andere is een voorstel voor een richtlijn voor transparante arbeidsvoorwaarden.

Wat is het verschil?Hoe zit de vork écht aan de steel? Een vergelijking tussen verschillende arbeidsvoorwaarden en arbeidsstatussen:

1) In heel Europa blijft vast werk de meest voorkomende werkstatus, dit biedt ook de gunstigste arbeidsvoorwaarden. Vaste contracten zijn minder voorkomend bij nieuwkomers op de arbeidsmarkt en komen frequenter voor bij werknemers met een hoger opleidingsniveau. Daarom is een kleine daling van het aantal vaste contracten te zien, ook al is het nog steeds de populairste arbeidsstatus.

2) Uitzendkrachten ervaren minder gunstige arbeidsvoorwaarden. In vergelijking met vaste werknemers zijn ze benadeeld op vlak van werktijd en de flexibiliteit om die tijd zelf te beheren. Ze hebben ook minder werkzekerheid en slechtere vooruitzichten op vlak van loopbaanontwikkeling. Voordeel hier is dat uitzendkrachten met een contract van langere termijn (diegenen met een contract van bepaalde duur van meer dan een jaar) een lagere werkintensiteit ervaren dan vaste werknemers. Uitzendkrachten met een contract van korte termijn (een contract van bepaalde duur van minder dan een jaar) hebben minder toegang tot opleiding alsook minder speelruimte om hun vaardigheden aan te wenden en beslissingen te nemen op het werk.

3) Solo zelfstandige werkers (werkers die geen werknemers hebben) van beide typen (zowel afhankelijk als onafhankelijk) ervaren ook een minder gunstige sociale omgeving in vergelijking met vaste werknemers. Zij scoren echter aanzienlijk hoger als het gaat om het gebruik van hun vaardigheden, de toegang tot opleiding en het vermogen om zelfstandig te functioneren.

4) Werkgevers hebben betere arbeidskwaliteit dan vaste werknemers. Ze ervaren echter een hogere werkintensiteit vergeleken met anderen. Afgezien daarvan; wat is de beste keuze tussen deeltijds of voltijds werken?

Wat te onthoudenVaste werkgelegenheid is nog steeds de meeste dominante arbeidsstatus in de hele EU, goed voor 66% van de werkgelegenheid. Maar er is een toename van tijdelijke contracten en andere vormen van atypische arbeid. Het is duidelijk dat de arbeidssituatie wel degelijk de kwaliteit van het werk beïnvloedt.
 
  • Uitzendwerk (vooral het korte-termijncontract) is het meest achtergestelde arbeidsstatuut: werknemers met dit arbeidsstatuut ervaren een slechtere arbeidskwaliteit wat betreft de toegang tot opleiding, ruimte om autonoom te handelen, werkzekerheid en vooruitzichten voor loopbaanontwikkeling.
     
  • Het status van zelfstandige biedt voordelen in vele arbeidskwaliteitsaspecten voor zij die een bedrijf opstarten en werknemers in dienst hebben. 
     
  • Deeltijdse arbeid kan werknemers helpen de balans te vinden tussen privé en werk maar heeft mogelijk negatieve gevolgen voor de carrièremogelijkheden en de toegang tot opleidingen.
     
  • Bescherming voor werknemers in atypische werkvormen en zelfstandigen is dringend nodig. Tijdens de aanwerving moeten werkgevers potentiële discriminatie tegenover tijdelijke en deeltijdse werknemers aanpakken. Dit als onderdeel van hun bedrijfsstrategie, op vlak van de kwaliteit van het werk alsook over de duidelijkheid rond carrièreperspectief en opleidingsmogelijkheden.
 
Wilt u meer weten over de arbeidskwaliteit naargelang de verschillende arbeidsstatussen?

Lees het (Engelstalige) rapport hier.

Contacteer ons
0 Reactie(s) Verberg/toon commentaren
Geen reactie.
Geef een reactie