Grote onderneming
 
 
 

Vaak gestelde vragen

Zit u met een vraag over de sociale verkiezingen? Over de organisatie, de procedure? Misschien vindt u het antwoord meteen in onze FAQ-lijst.

Hebt u andere vragen? Contacteer ons! Onze specialisten beantwoorden uw vragen zo snel mogelijk.

Moet u uitzendkrachten meetellen als u de gemiddelde personeelsbezetting van 2015 berekent?

Uw onderneming moet rekening houden met de uitzendkrachten bij de berekening van het aantal personeelsleden, als zij niet zijn aangeworven ter vervanging van een vast personeelslid van wie het contract tijdelijk werd opgeschort. Als de uitzendkracht bijvoorbeeld een werknemer vervangt die tijdelijk niet kan werken, moet u hem niet meetellen. Naar goede gewoonte wordt een koninklijk besluit goedgekeurd om de modaliteiten voor de berekening van het gemiddelde aantal uitzendkrachten die door een gebruiker tewerkgesteld worden, te bevestigen. Dit besluit is nog niet bekend gemaakt. Wij houden u uiteraard verder op de hoogte.

Back to top

Wat doet u als u zich tijdens de procedure realiseert dat u eigenlijk geen sociale verkiezingen hoefde te organiseren? Moet u de procedure dan afbreken?

Realiseert u zich tijdens de voorbereiding dat u geen sociale verkiezingen moest organiseren, omdat u de drempel van 50 of 100 werknemers niet haalt in 2015?

Geen probleem! U kunt de procedure nog stopzetten, maar alleen als u dat vóór dag X doet. U moet dan de OR, het CPBW of – als die er niet zijn – de vakbondsafvaardiging inlichten. Wij adviseren u ook om de betrokken representatieve vakorganisaties op de hoogte te stellen. Bent u voorbij dag X? Dan moet u de procedure gewoon voortzetten.

Back to top

Hoe nemen de vakbonden kennis van de gemiddelde personeelsbezetting in uw onderneming in 2015?

Als ondernemer moet u deze informatie op dag X-60 aan de representatieve interprofessionele werknemersorganisaties meedelen. De vakbonden mogen ook de personeelsregisters inkijken of samen met de werkgever kennisnemen van het aantal personeelsleden.

Back to top

Hoe bepaalt u wie stemrecht heeft?

Alle werknemers die het recht hebben om deel te nemen aan de verkiezingen, staan met naam vermeld op de kieslijsten. Staat een werknemer niet op de lijst en brengt hij toch zijn stem uit? Dan kan dat een grond zijn om de verkiezingen ongeldig te laten verklaren.

Back to top

Hebben (kandidaat-)personeelsvertegenwoordigers dezelfde bescherming tegen ontslag?

Ja. De beschermingsperiode is wel korter voor kandidaten die meer dan een keer niet werden verkozen .

De beschermingsperiode eindigt in principe:

  • voor verkozen leden (effectief of plaatsvervangend): op de datum waarop de verkozen leden van de volgende verkiezingen worden geïnstalleerd;
  • voor niet-verkozen kandidaten (eerste kandidatuur): op de datum waarop de verkozen leden van de volgende verkiezingen worden geïnstalleerd;
  • voor de niet-verkozen kandidaten (tweede en volgende kandidaturen): twee jaar na de bekendmaking van de verkiezingsresultaten.

Back to top

Moet een werknemer lid zijn van de vakbondsafvaardiging om zich kandidaat te stellen?

De leden van de vakbondsafvaardiging kunnen zich kandidaat stellen als personeelsvertegenwoordiger in het comité voor Preventie en Bescherming op het Werk (CPBW) en/of de ondernemingsraad (OR) als ze aan de voorwaarden voldoen. Wie kandidaat wil zijn, hoeft geen deel uit te maken van de vakbondsafvaardiging.

Alleen de als representatief erkende vakbondsorganisaties (ACLVB, ACV en ABVV) kunnen kandidatenlijsten voordragen. Alleen de lijsten met kaderleden kunnen ook worden ingediend door de Nationale Confederatie van Kaderleden (NCK), of door minstens tien procent van de kaderleden in de onderneming (huislijsten). De werknemer moet dus bij een van deze organisaties aangesloten zijn om op een lijst te kunnen staan.

Back to top

Hoeveel kandidaten mogen zich maximaal op de lijst zetten in een onderneming?

Het aantal kandidaten op de lijst mag niet groter zijn dan het aantal te verkiezen mandaten van effectieve en plaatsvervangende personeelsvertegenwoordigers.

De personeelsdelegatie in de ondernemingsraad en het comité voor preventie en bescherming op het werk bestaat in de algemene regel uit:

  • 4 effectieve leden in een onderneming met minder dan 101 werknemers;
  • 6 effectieve leden in een onderneming met 101 tot 500 werknemers;
  • 8 effectieve leden in een onderneming met 501 tot 1000 werknemers;
  • 10 effectieve leden in een onderneming met 1001 tot 2000 werknemers;
  • 12 effectieve leden in een onderneming met 2001 tot 3000 werknemers;
  • 14 effectieve leden in een onderneming met 3001 tot 4000 werknemers;
  • 16 effectieve leden in een onderneming met 4001 tot 5000 werknemers;
  • 18 effectieve leden in een onderneming met 5001 tot 6000 werknemers;
  • 20 effectieve leden in een onderneming met 6001 tot 8000 werknemers;
  • 22 effectieve leden in een onderneming met meer dan 8000 werknemers.

De berekening gebeurt op basis van de telling op de dag waarop de verkiezingsdatum officieel wordt bekendgemaakt.

Is er een aparte vertegenwoordiging van de kaderleden in de raad? Dan wordt de personeelsdelegatie in de OR aangevuld met één vertegenwoordiger als de onderneming minder dan 100 kaderleden telt en twee vertegenwoordigers als er 100 of meer kaderleden zijn. De leden van de personeelsdirectie worden bij het aantal kaderleden geteld.

De werknemersvertegenwoordiging telt bovendien evenveel plaatsvervangers als effectieve leden.

De kandidatenlijsten moeten opgesteld worden per orgaan (comité, ondernemingsraad) en per werknemerscategorie (arbeiders, bedienden, jonge werknemers, kaderleden). De mandaten worden evenredig verdeeld tussen de verschillende personeelscategorieën.

Opgelet! Verschillende vakbondsorganisaties kunnen lijsten indienen. Om het maximaal aantal kandidaten te kennen, moet u dus het aantal te verdelen effectieve en plaatsvervangende mandaten vermenigvuldigen met het aantal organisaties dat een lijst indient!

Een voorbeeld. Komen er vier mandaten vrij? Dan is er plaats voor 4 effectieve en 4 plaatsvervangende kandidaten. Als twee vakbonden een volledige lijst indienen, zijn er in de onderneming maximum 16 beschermde werknemers.

Back to top

Kan de werkgever zijn veto stellen tegen de kandidatuur van een werknemer?

In principe kan de werkgever zich niet verzetten tegen de kandidatuur van een van zijn werknemers. Toch heeft hij het recht om beroep aan te tekenen tegen kandidaturen die niet conform zijn. Zo kan hij de geldigheid betwisten van onrechtmatige kandidaturen – al is het niet gemakkelijk om te bewijzen dat een kandidatuur niet rechtmatig is …

Er bestaan ook wettelijke beperkingen op de kandidaatstelling voor sociale verkiezingen:

  • de preventieadviseur en de arbeidsgeneesheer mogen de werkgever niet vertegenwoordigen en evenmin deel uitmaken van de werknemersafvaardiging;
  • werknemers met een directiefunctie (die daardoor behoren tot de werkgeversafvaardiging) kunnen geen deel uitmaken van de werknemersafvaardiging.

Deze personen kunnen zich dus niet kandidaat stellen bij sociale verkiezingen.

Back to top

Wat is het verschil tussen de vakbondsafvaardiging en de ondernemingsraad/het CPBW ?

Hebt u de ondernemingsraad/het CPBW en vakbondsafvaardiging ooit met elkaar verward? Dat kan best! De leden van de vakbondsafvaardiging zijn vaak ook de personeelsvertegenwoordigers in de OR/het CPBW. Nochtans gaat het om twee totaal verschillende organen.

Belangrijkste verschillen

De ondernemingsraad is in geen enkel opzicht te vergelijken met de vakbondsafvaardiging. Hoe merkt u het verschil? Dat is gemakkelijk als u de drie belangrijkste verschillen in gedachten houdt:

  • De vakbondsafvaardiging bestaat uitsluitend uit werknemers die het personeel van de onderneming heeft aangesteld of verkozen. Er zit dus géén vertegenwoordiger van de werkgever bij.
  • Het initiatief voor de oprichting van een vakbondsafvaardiging berust niet bij de werkgever, maar stoelt op de specifieke regels van het paritair comité waaronder het bedrijf valt. De drempel van 100 werknemers speelt hier geen rol.
  • De vakbondsafvaardiging is geen overlegorgaan, maar legt eisenbundels voor.

Opdracht van de vakbondsafvaardiging

De vakbondsafvaardiging is bevoegd voor:

  • de tussenkomsten rond arbeidsverhoudingen;
  • de onderhandelingen voor de afsluiting van een cao of akkoorden binnen de onderneming;
  • de toepassing van de sociale wetgeving, de cao’s, het arbeidsreglement en de individuele arbeidsovereenkomsten in de onderneming.

Bemerking

In bedrijven met minder dan 50 werknemers die geen OR en geen CPBW hebben, moet de vakbondsafvaardiging de informatie krijgen die in de jaarrekeningen staat, zoals omzetcijfer, bezoldiging en gemiddelde personeelsbezetting. Raadpleeg uw Legal advisor voor meer informatie.

Back to top

Hoe elktronisch stemmen organiseren?

De beslissing om over te gaan tot elektronisch stemmen moet unaniem genomen worden door elke betrokken OR of CPBW. Zij dienen op het voorhand ingelicht te worden over de voorwarden waaraan het informaticasysteem moet voldoen en de restricties gelinkt aan het gebruik van dit systeem. Deze beslissing moet vermeld worden in het bericht dat aangeplakt wordt op dag X.

Een systeem van elektronisch stemmen mag bovendien enkel worden gebruikt:

-       indien het vergezeld is van een attest van de fabrikant dat het systeem beantwoordt aan de vereiste voorwaarden;

-       indien de fabrikant ondersteuning kan waarborgen in geval van technische problemen die rijzen op het ogenblik van de verkiezingen;

-       indien het werd neergelegd bij de FOD WASO. De onderneming kan eventueel bij de fabrikant het ontvangstbewijs vragen die gekregen is van de FOD bij de neerlegging van de software.

Het gebruikt informaticasysteem moet conform met de reglementering, betrouwbaar en beveiligd zijn. Voorts moet het bepaalde gegevens registreren, zoals de datum van de verkiezingen, het betrokken orgaan, het aantal kiezers dat aan de stemming deelgenomen heeft, het aantal stemmen door elke kandidaat behaald en de naam en de voornaam van de effectieve en plaatsvervangende verkozenen.

Het beeldscherm moet ook het lijstnummer en het letterwoord van alle kandidatenlijsten weergeven. Wanneer de kiezer een lijst kiest, moeten de namen van alle kandidaten verschijnen in de volgorde van hun voordracht. Ongeldige stemmen mogen niet worden geregistreerd.

Het is voortaan niet meer verplicht magnetische kaarten te gebruiken. Opgelet echter, deze afschaffing heft de verplichting om te stemmen in kiesbureaus niet op.

Back to top

Wat is de impact van de harmonisatie van de statuten arbeiders/bedienden voor de sociale verkiezingen?

In de huidige stand van de wetgeving heeft de invoering van een eenheidsstatuut tussen arbeiders en bedienden geen impact op de procedure van de sociale verkiezingen.

Back to top